viernes 06.12.2019
justo beramendi Historiador

“O principal reto ao que se enfronta Galicia neste século é solucionar o problema demográfico”

O catedrático emérito de Historia Contemporánea Justo Beramendi (Madrid, 1941) presentou onte na librería Lume a súa “Historia mínima de Galicia” (Turner Libros), unha obra coa que pretende chegar a os lectores menos versados en Historia.

Justo Beramendi presentou o seu libro onte na librería Lume	quintana
Justo Beramendi presentou o seu libro onte na librería Lume quintana

O catedrático emérito de Historia Contemporánea Justo Beramendi (Madrid, 1941) presentou onte na librería Lume a súa “Historia mínima de Galicia” (Turner Libros), unha obra coa que pretende chegar a os lectores menos versados en Historia para que todos os galegos poidan coñecer de onde ven e onde van. Beramendi asegura que é un libro de lectura fácil e que desmonta algunhos mitos sobre o pasado de Galicia.

Servirá esta “Historia mínima de Galicia” para que todos teñamos un mínimo de cultura neste eido?
Ese é o obxectivo, está é unha colección destinada á vertente divulgadora para os lectores non especialistas en Historia. O importante é chegar a outro público, unha labor que os historiadores ás veces descoidamos. Antes de “Historia mínima de Galicia” xa viñeran “Historia mínima de Cataluña” e “Historia mínima del País Vasco”, así que a editorial propúxome facer esta a min.

Na obra desmonta moitos mitos, entre eles, que Galicia é un país celta.
Esa é unha realidade mitificada, como tantas outras. Por outra parte, os mitos contribúen a crear identidade, pero son cousas inventadas ou cousas ás que se lle deu a importancia que non tiñan. Sobre o tema dos celtas, é unha polémica que xurdiu no século XIX, cando se empezou a implantar esta idea de que os castros e demais eran celtas. Iso non é verdade, ou non é totalmente verdade. Nos castros e asentamentos hai elementos de carácter celta e tamén outros autóctonos. Os especialistas europeos poñen en cuestión isto dos celtas, porque ademais os celtas non son un único pobo ou unha única cultura, senón unha familia de pobos e culturas.

Cal é o capítulo da historia galega que a xente debería coñecer mellor?
En realidade descoñécese case todo, a pesar de que as escolas hoxe en día funcionan mellor que antes. Obviamente, os períodos máis descoñecidos son os máis lonxanos, como a Idade Media ou a Galicia do absolutismo monárquico, pero en xeral hai moito descoñecemento. Ás veces quedo abraiado vendo na televisión algúns programas de cultura xeral, porque os concursantes fallan preguntas que, seguro, na escola lles ensinaron.

Fala no libro dos retos de Galicia para o século XXI.
O problema máis grave ao que se enfronta Galicia é o demográfico. A xente ten problemas máis urxentes e palpables, coa crise, e non son conscientes das consecuencias que pode ter isto, porque son consecuencias que se manifestarán dentro dun tempo. A curto prazo hai outros problemas: a emigración, a precariedade da xuventude... Pero se Galicia non fai algo pronto co problema demográfico, non vai ter futuro.

Cal é, segundo vostede, a situación actual do galego?
O galego vive unha situación paradóxica. Despois de séculos nos que esta lingua era despreciada e para ascender había que apuntarse ao castelán, hoxe xa non é un marcador social negativo. É unha lingua oficial, recoñecida e ensínase nas escolas, e xa non está mal vista. Desde a Transición a situación do galego mellorou moito, pero espontáneamente a xente nova abandónaa. É paradóxico que o idioma falado polo 80% dos galegos no seu día esté sendo abandonado.

Como pode afrontar Galicia o problema da emigración?
As causas seguen sendo as mesmas da emigración histórica, a xente non ten traballo e, polo tanto, tampouco futuro, así que o que ten que haber é emprego. O que cambia, respecto á emigración de antes, é o nivel formativo dos que marchan, son persoas moi preparadas nas que a sociedade galega inviste moitos recursos para que se formen, e despois esta formación é aproveitada por outros países. É o negocio perfecto. Galicia ten aínda moitos retos por afrontar.

Comentarios