O Camiño de Santiago podería superar a calquera espazo protexido de Europa

GRA038 LUGO, 01/01/2015.- Cuatro peregrinos coreanos salen de O Cebreiro (Lugo) en su recorrido del Camino de Santiago, que inicia un nuevo año tras pulverizar sus propias marcas en 2014. EFE/Eliseo Trigo
|

O consultor ambiental Josep María Mallarach propón realizar un estudo completo dos miles de quilómetros que conforman os camiños que levan a Santiago dende outras partes de España e de Europa porque "é moi posible que supere en conxunto a calquera espazo protexido europeo".

Incluído Montserrat, o espazo natural protexido máis visitado da península ibérica e que recibe uns tres millóns de visitantes, dos que máis de dous terzos se fixan como meta o mosteiro e que contan con 350 persoas traballando para atendelos, o que revela tamén a importancia económica destes destinos.

Mallarach, especialista en valores culturais e espirituais da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (UICN), cre que apoiar as áreas protexidas non é suficiente, dado que "os gobernos recoñecen que non teñen medios nin capacidade", e por iso avoga por implicar á sociedade civil, sobre todo dos territorios comunais, que cobren o 25% da superficie de España, no coidado destes espazos naturais.

A maioría das persoas que os visitan fano motivadas pola súa beleza ou polos seus valores espirituais, como é o caso do Rocío ou novamente do Camiño de Santiago, e é este arraigamento ao que apela este experto, nunha entrevista con Efe, para lograr ese respaldo.

Nesta tarefa considera "un erro" empregar unha linguaxe" técnica ou mesmo tecnocrática para convencer os cidadáns de que participen no coidado do medioambiente porque non emociona, non conmove".

"Se queremos ampliar o apoio social á conservación temos que apelar aos valores máis profundos das persoas, non é suficiente a descrición científica da natureza, que é interesante e útil para a xestión, pero a maioría de persoas en España e en calquera outro país de Europa non se vinculan coa natureza a través dun método analítico" senón emocional, explica.

Así, moitas persoas non se senten conmovidas polo concepto de diversidade ou de fraxilidade das especies, senón por un solpor grandioso, o canto dos paxaros ou un fermoso arco da vella.

Mallarach (Olot, Xirona, 1955), que participa en Oleiros nunha xornada para divulgar as posibilidades de aplicación en España dos retos fixados no Congreso Mundial de Parques, celebrado o pasado novembro en Sidney (Australia), asegura que, a escala global, "a maioría de espazos protexidos estáno polos seus valores espirituais".

Pero as actuais figuras de protección de parques naturais e nacionais e outras áreas non fan senón superpoñerse aos lugares que históricamente xa destacaban polos seus valores vinculados a tradicións precristiás e posteriores, así como "a unha dimensión máis universal da espiritualidade da natureza que provoca o sentido de asombro e marabilla ante a súa grandeza e beleza", abunda.

Este aspecto, que en España non se tivo moi en conta, di, é fundamental á hora de promover a conservación do medioambiente porque a maioría de persoas que acoden aos espazos protexidos o fan atraídas, por exemplo, por romaxes como o Rocío, que discorren a través do parque de Doñana.

E aínda que case todas as xustificacións que motivaron a declaración dos primeiros parques españois foron de índole espiritual, como é o caso de Covadonga, detalla, a importancia de conservar estes valores reside en que esta permite ampliar un apoio social, mediante un enfoque do coidado do medio, cara ao que as persoas "poden sentirse predispostas".

"A mensaxe debe ser non só verídica, senón conmovedora e, polo tanto, memorable para cambiar as actitudes a favor da conservación, porque conservar o noso ámbito é conservar a nosa calidade de vida. Non se pode aspirar a ter unha sociedade san nun ámbito degradado ou deteriorado", argumenta Mallarach.

De feito, a maior concentración de reservas da biosfera en España está vinculada ao Camiño de Santiago (francés) e "isto non é por casualidade", senón que se debe á "superposición de valores" que engarzan áreas protexidas de diversa índole configuradas e xestionadas durante séculos por comunidades monásticas. EFE

elr/am

O Camiño de Santiago podería superar a calquera espazo protexido de Europa