Devastación imperceptíbel

A devastación non sempre adopta a forma dun desastre visible. Ás veces infiltra a vida cotiá coma unha humidade que avanza polas paredes sen que ninguén repare nela até que o dano xa é fatal. O mundo actual vive nesa fase de desgaste silencioso, unha erosión que non se percibe a simple vista, mais que condiciona xa o presente. En Galiza tamén se sente esa vibración soterrada: unha mestura de incerteza, saturación e cansazo que atravesa conversas, medios e institucións.

A confusión converteuse nunha atmosfera persistente. Non é un accidente, nin unha consecuencia inevitábel da velocidade tecnolóxica. É un método. A sobrecarga informativa, a fragmentación do discurso público e a proliferación de mensaxes incompatíbeis crean un ruído que neutraliza a capacidade colectiva para interpretar o que sucede. A opinión pública móvese entre sobresaltos, incapaz de distinguir o esencial do accesorio. Mentres tanto, as decisións que afectan á vida común tómanse nun segundo plano, lonxe do escrutinio social e sen responsabilidade democrática certa.

A desorde global non é só xeopolítica. É tamén cousa de coñecemento asociado. A sociedade vive sometida a un fluxo constante de estímulos que non deixa tempo suficiente para procesar, comprender ou elaborar. A aceleración converteuse nunha forma de vida. A tecnoloxía, que prometía ampliar horizontes, acabou por impor un ritmo que supera a capacidade humana para dixerir o mundo. A mente queda atrapada entre a sobrecarga sensorial e o esgotamento, nun estado de alerta permanente que erosiona a atención, a memoria e mesmo a empatía, pouco a pouco.

Este fenómeno non é alleo a Galiza. A sensación de vivir nun tempo que se acelera sen control convive cunha realidade material que avanza a outro ritmo: servizos públicos sobrecargados, desigualdades que medran, territorios que se baleiran, discursos endurecidos. A contradición entre o que se percibe e o que se vive provoca vertixe social. Todo parece moverse, mais nada cambia. A devastación é imperceptíbel porque non chega en forma de colapso repentino. Chega como unha suma de fendas miúdas: a normalización da brutalidade, a perda de densidade do debate público, a substitución da reflexión pola reacción, a dependencia crecente de automatismos que deciden por nós. Cada fenda, por separado, semella menor. Xuntas, conforman un cambio de época.

O máis inquietante é a perda da capacidade colectiva para nomear o que sucede. A sociedade dispón de máis información ca nunca, pero tamén de menos ferramentas para interpretala. A velocidade das palabras impide que se convertan en pensamento. A lóxica das plataformas privilexia o impacto fronte á análise. E a polarización converte calquera desacordo nun combate.

A devastación imperceptíbel é, sobre todo, unha devastación da mirada: unha dificultade crecente para ver aquilo que temos diante dos ollos. Mais, mesmo na penumbra, é posíbel recuperar lucidez e criterio. A palabra, usada con rigor, continúa a ser unha ferramenta poderosa para iluminar o que outros prefiren manter na sombra. Nomear o que acontece é o primeiro paso para recuperar o sentido común que o ruído pretende disolver, con paciencia, coraxe e responsabilidade.