A conversa con Pepo Suevos –Ferrol, 1971– decorre coa naturalidade de ter ao outro lado a quen está afeito a contar e a escoitar, dúas accións que non sempre conflúen nunha mesma persoa. O monologuista do récord –dez horas de actuación en 2010– é unha lección de vida.
A súa faceta de narrador e monologuista xa asomaba cando era rapaz?
Algo había daquela porque sempre faciamos un montón de trangalladas por fin de curso ou polo Nadal, pero sempre o tomei como unha afección. Un día, de súpeto, fun de espectador a un monólogo e pensei: “Creo que iso podo facelo eu. Aí están cobrando e eu perdendo cartos”. Foi unha revelación, no ano 2000.
Daquela era o auxe do monólogo, con actuacións en pubs, bares...
Non hai mellor escola que o garito de copas cheo de xente que se cadra está a favor ou se cadra en contra. Sempre había a figura do que estaba pasado de voltas, que che quería sabotear, que non entendía nada, que dicía por que hai un tipo falando en vez de poñer música. A quen non o viviu esas situacións fáltalle unha asignatura para acabar a carreira.
“Á xente nova diríalle que mellor dedicarte a algo que che volve loco que volverte loco polo que te dedicas, porque estar un terzo da túa vida en algo que te amarga...”
Tivo grandes mestres en Santiago naqueles anos...
Sempre digo que a Santísima Trinidade é, primeiro lugar, Quico Cadaval, para min o mellor narrador que existe, aínda que a súa faceta actoral non está tan explotada; Carlos Blanco, que é unha cousa fóra do común e que está volvendo coller folgos logo dunha pequena parada a raíz de ‘Fariña’; e Cándido Pazó, que tamén estaba arrasando daquela como narrador e que se foi dedicando máis á escrita e á dirección de obras de teatro. Despois dese podio referencial empezou a vir xente un pouco máis todoterreo: fáloche de Avelino González, de Ricardo de Barreiro, despois David Amor, Touriñán... Naquel momento, nun abano de tres a cinco anos, aparecimos moitos que, por sorte, seguimos aí, dando un pouco de guerra, pero si é certo que hai unha especie de falta de remuda porque non vexo xente nova que veña detrás, e mira que teño especial interese para que manteñan o sector vivo porque se os que estamos imos apagándonos, a oferta empezará a desaparecer e non poderemos atender todo o que hai (ri).
Sobre todo cando hai tanta demanda, pois o monólogo arrastra moito público. Notou un incremento despois da pandemia?
Aquí vou ser pouco crítico e facer un chamamento. Cando deixaron saír xusto despois aínda houbo un tempo de medo. Logo pasaron un par de anos e a xente empezou a tomalo con outra ansia, pero iso que dis de que o éxito está asegurado, depende de quen actúe. Nisto hai moita mitomanía. Por exemplo, calquera cousa que faga Touriñán é éxito seguro e dá igual que vaia con Carlos Blanco, con David Perdomo ou comigo mesmo. Sen embargo, teño estado eu só nos mesmos espazos onde enchía con Touriñán e non ter ese éxito. O público ten moitas filias e fidelidades con algunha xente, pero non tanto co formato. Consello para o público: non vaiades ver a Touriñán seis veces ao ano; ide tres e deixade cartos para ir ver outras tres persoas (ri).
Foi difícil crear o seu propio estilo naquel contexto?
Eu tiña unha referencia moi clara, que era Quico Cadaval, o mestre da palabra, o don da narrativa por excelencia. Aspiraba a facer unha cousa parecida, pero coido que quen máis me influíu foi Carlos Blanco. Lembro unha conversa con el na que me dixo que o que tiña que facer é contar unha historia, non largar unha batería de chistes porque é unha cousa tan antiga que a xente xa os sabe, pero se os metes no medio dunha narración cambia o conto. E díxome que o fixera de tal maneira que, se vía que non funcionaba, puidera cambiar. Iso a min abriume as miras para improvisar moito. Tamén me dixo que me ía moi ben un estilo narrativo como se estivera contándolle algo nun bar a un amigo. Efectivamente, apostei por iso e derivou en facerme un chisquiño macarra pola miña forma de falar e un pouco pasado de enerxía. Ao ser daquela porteiro de discoteca, aquilo de falar vehementemente xa o tiña incorporado (ri).
Canto hai de traballo e canto de talento no seu caso?
Todo o que ten que ver co mundo das artes é adestrable, pero a velocidade da cabeza veume regalada, non traballei o máis mínimo para poder tela; é unha forma de ser. Hai certa crenza de que a xente que se dedica á comedia, cando non está actuando, é máis ben tranquila e seria, pero eu son todo o contrario. Entón, como xa me veu de serie, non podo atribuírlle moito ao traballo, pero falar de talento se cadra é un pouco pretencioso ou vaidoso. Logo, se por talento conta que teño a cabeza bastante rapidiña diríache que teño máis talento que traballo: antes aínda me molestaba en escribir textos e construír historias, pero desde que improviso non me mato moito.
Entre os fitos da súa traxectoria están as dez horas seguidas de monólogo polo seu décimo aniversario de traxectoria. Aquilo foi unha loucura.
Téñoo gravado como un dos mellores momentos da miña carreira, dos días máis divertidos. Quixen celebrar os dez anos de carreira dunha maneira especial e pensei en facer unha actuación conxunta con dez colegas que durase dez horas o día 10 de outubro. Montámolo ás carreiras e a verdade é que foi unha velada marabillosa. Eu estiven as dez horas e os amigos foron desfilando: Touriñán, Marcos Pereiro, Roberto Vilar, David Amor Rober Bodegas, Isi, Carlos Blanco, Vítor Mosqueira Avelino González, Quico Cadaval... Foi unha festa porque, ademais, naquel momento –logo o tempo foi pasando e aparecen roces– a narración galega eramos un todo, todos argallabamos cousas con todos. Lémbroo con moito cariño. Cando cumprín 20 anos fixen unha xira de vinte días seguidos e tamén celebrei os 25 anos. Ou sexa, que eu sigo celebrando porque a felicidade de seguir neste sector é digna de ser celebrada permanentemente.
Cre que os monologuistas e os actores galegos están no nivel máis alto?
Eu aquí diferenciaría actores e monologuistas porque non é o mesmo código e non todo o mundo vale. Eu, por exemplo, estou pelexando moito cun actor galego que ten moita coña e creo que sería un monologuista fantástico, Tamar Novas, pero el di que non é capaz de saír ao público sen un personaxe. Logo hai xente que fai todo moi ben, como Carlos Blanco ou Touri, e logo hai xente máis especializada. Pero o éxito do actor galego non é só do actor, senón de calquera profesional do audiovisual porque temos unha canteira de primeirísimo nivel que foi a Televisión de Galicia cando nos anos 90 empeza a apostar pola produción propia de series de ficción e aparecen nomes como Morris, Manquiña, Carlos Blanco, Luís Tosar, Luís Zahera, Mela Casal, Luisa Merelas... Hai tal cantidade de talento que ten onde expresarse porque aparece unha industria audiovisual propria e non hai escola de arte dramática nin máster que o poida igualar e gravar series como ‘Mareas vivas’ ou ‘Pratos combinados’. Agora a TVG ten outras prioridades e xa non fai ficción, a xente tivo que marchar a Madrid, pero cando marcharon (Tosar, Zahera, Morris...) triunfaron. Para a xente de 30 anos para abaixo está un pouco máis complicado polo feito de non haber ficción propia aquí. Está dándonos a vida que as plataformas roden moito en Galicia porque nos volve abrir o mercado e tamén posibilita a promoción de xente que empezou máis tarde ca nós. A TVG foi a mellor escola posible e botámola de menos.
“A Televisión de Galicia foi nos anos 90 a mellor escola porque apostou polas series de ficción propias. Agora ten outras prioridades, pero botámola moito de menos
Como actor tamén debutou novo, nominado aos Mestre Mateo con ‘Entre bateas’ e foi enganchando unha serie con outra en rexistros ben afastados do cómico...
Tiven a sorte de empezar a traballar por unha cuestión sobre todo física: hai moitos estereotipos dentro dos actores e tipos de 115 quilos non había demasiados. Iso abriume a porta de personaxes de acción, como sicarios ou narcotraficantes, que levo feitos mil e sigo con eles aínda agora de vello (ri). O corpo xa me apuntaba un pouco cara aí e a verdade é que eu estaba cómodo porque ser porteiro de discoteca é outra escola de interpretación para cando tes que facer que te enfadas... Aí levaba media carreira feita, aínda que o primeiro papel que fixen con continuidade foi un camareiro para ‘Terra de Miranda’. Naquel momento aínda traballaba na noite e tíñao fresquísimo. Os primeiros personaxes tiñan moitas semellanzas comigo e, dentro da miña mediocridade interpretativa, foi relativamente fácil defendelos. Pero tampouco fun encadeando unha serie con outra, non. Houbo anos escuros. Noteino cando baixei de peso e pasei máis dun ano en branco, co cal vin que a miña forma de venderme era a través do físico. Despois descubrín a formación e empecei a ir a clases cun mestre, Fernando Tato, e agora podo afrontar calquera tipo de rexistro con certas garantías. De feito, acaban de botar en aberto a película ‘Soy Nevenka’ na que fago de pai da protagonista e penso que estivemos a un nivel digno. Estou contento de ir evolucionando e de non parar de aprender, que é do que se trata.
Cando comezou a dedicarse a isto pensaba chegar ata aquí?
Cando marchei a Santiago nin sequera tiña a máis mínima intención de dedicarme a isto. Era unha afección e eu ía estudar unha carreira que tampouco tiña moi claro que me fose realizar demasiado (son economista) e as cousas foron aparecendo polo camiño. No momento en que descubrín este mundo si soñaba con isto e coñecer xente como Carlos, Quico ou Cándido... Esa proximidade empezou a xerar en min a pregunta de se podería chegar a ter o nivel e o recoñecemento. Empecei en garitos de amigos sen cobrar un peso a cambio dunhas cañas, probando moitas cousas. O primeiro ano, 2000, xa fixen 40 actuacións e ao mellor probei 30 repertorios. Agora vivo de rendas porque xa teño unha base de datos na cabeza que me permite estar bailando dunha cousa para outra sen preocupación, e por iso agora xa non preparo nada.
Onde podemos velo actualmente?
O venres estreouse a segunda temporada de ‘Clanes’ en Netflix e o día 6 empezamos a rodar a segunda parte de ‘Animal’, con 20 episodios, tamén en Netflix. Vou estar aí seis mesiños e despois polo medio hai unha posibilidade dunha peli esta primavera.
Non falamos nada de baloncesto, que tamén é unha presenza estable na súa vida.
Eu son dos que ía ver o OAR Ferrol antes da Malata, a Punta Arnela. O básquet é a única droga que consumo. Deixei de xogar o ano pasado por unha lesión nun ombro que non acabei de curar, pero non descarto volver. É un deporte emocionante, moi completo, a nivel físico bastante esixente e divertido. Sempre tiven boa man para tirar a canastra. Cando eu era rapaz soñaba con ser unha estrela da NBA, pero quedei pequeño e fun caendo da burra (ri). Coa interpretación non pasou igual. Tamén a tiña como algo para o tempo libre, pero ao final... Aquí, á xente nova podemos dicirlle que hai moitas maneiras de gañar a vida vencelladas á paixón de cada un, porque vivir do baloncesto non é só ser xogador: podes ser adestrador, preparador físico, o que monta os vídeos, deseñar roupa... Igual que na interpretación: se non es actor, podes ser director de foto, electricista, facer vestiario... Que a xente que teña unha paixón intente estar relacionada con ela toda a vida porque o mundo laboral está complicado e mellor dedicarte a algo que che volve loco que volverte loco polo que te dedicas: estar un terzo da vida en algo que te amarga...
