O programa de educación dixital da Xunta, E-Dixgal, encara a súa segunda década de vida consolidado como un modelo "perfectamente asentado" que non sufrirá variacións na súa filosofía coa entrada en vigor da futura Lei de educación dixital. Lonxe de supor un punto de ruptura, a nova normativa autonómica nace co obxectivo de blindar legalmente un sistema híbrido que xa alcanza a case 600 centros educativos e máis de 64.000 alumnos en toda a comunidade.
Nunha entrevista, a directora xeral de Ordenación e Innovación Educativa, Judith Fernández, subliña que E-Dixgal é un dos programas máis antigos e "clásicos" da Consellería, o que evidencia, ao seu xuízo, que "Galicia foi pioneira en incorporar a tecnoloxía de maneira decidida e de maneira clara".
Cabe lembrar que o proxecto E-Dixgal naceu con carácter experimental no curso 2014-15 e supón que as aulas contan cun 'kit' de aula dixital para fomentar un modelo de ensino híbrida, trátase dun programa educativo voluntario e está dirixido aos alumnos entre 5º de Primaria e 4º da ESO.
Preguntada por se a Lei de educación dixital implicará un xiro na estratexia, a directora xeral é tallante e asegura que a nova normativa non busca corrixir erros, senón "pór orde" e dar un soporte integral a unha traxectoria de máis dunha década que até agora se atopaba "fragmentada" en distintas estratexias e plans de formación.
Neste sentido, insiste en que a nova normativa "reafírmase na aposta polo modelo híbrido" e é "perfectamente coherente" coa filosofía que xa rexe a E-Dixgal. "Realmente está totalmente aliñada co programa porque responde á mesma filosofía, o programa está perfectamente encadrado no marco que establece legalmente esta iniciativa", defende a responsable de Innovación Educativa da Xunta.
"Estamos en 2026 e seguimos apostando por E-Dixgal, ao longo deste tempo tivo algunhas modificacións, moito máis evidentes nos últimos dous cursos escolares, un pouco aliñado con esa decisión da Consellería de Educación de apostar por un modelo híbrido, que realmente é un pouco o que definía xa desde a súa orixe ao proxecto, pero se cadra na aula non se evidenciaba con tanta claridade", engade.
UN MODELO HÍBRIDO: PANTALLAS E PAPEL EN EQUILIBRIO
Deste xeito, a evolución do programa non se dirixe cara a unha dixitalización total, senón cara a un equilibrio entre o analóxico e o tecnolóxico que a nova lei elevará a rango normativo. Segundo os datos achegados pola Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e FP, E-Dixgal "é un sistema vivo en permanente actualización".
Proba desta estabilidade defendida pola Xunta é a "moi boa acollida" da primeira fase de modernización este curso 2025-2026, na que máis do 80% dos centros optaron por incorporar até tres libros de texto físicos para complementar os dispositivos dixitais.
De cara ao próximo curso escolar 2026-27, a Xunta avanzará na segunda fase de reforzo deste modelo híbrido con incorporación de material táctil e manipulativo nas aulas dixitais. Para iso, a Consellería ten en licitación un contrato de máis de 1,1 millóns de euros destinado a prover aos centros de recursos impresos e materiais físicos.
En concreto, as aulas de 5º de Primaria --e ao ano seguinte as de 6º-- incorporarán un "moble colector" cunha nova batería de materiais adaptados a cada nivel educativo e área, que contará con fichas didácticas, de repaso, ampliación e de actividades prácticas, entre outras.
Ademais, estes materiais irán acompañados de formación específica para o profesorado sobre o uso pedagóxico do modelo híbrido, a integración equilibrada de recursos dixitais e analóxicos, a aplicación de metodoloxías activas e competenciais por parte dos docentes e o uso de material manipulativo. Pero tamén de información ás familias a través de xornadas e talleres.
O obxectivo da incorporación destes materiais didácticos en formato físico para o próximo curso é que a aprendizaxe sexa máis "significativa" e que o alumnado traballe por competencias e non só mediante contidos teóricos, segundo explica a directora xeral a Europa Press.
CRÍTICAS E ABANDONOS DO PROGRAMA
Preguntada polas críticas que suscita o programa E-Dixgal e os abandonos de 14 centros o curso pasado e tres no actual, a responsable de Innovación Educativa sinala que "ao longo dos anos houbo oscilacións no número de centros acollidos a este programa" e recoñece que o curso pasado "houbo maior presenza de centros que renunciaron".
"Non facemos unha lectura negativa diso. De feito, os centros poden acollerse ou abandonar o programa como con calquera outro programa que ofrece a Consellería de Educación", subliña, á vez que destaca o seu "respecto" ante calquera tipo de opinión respecto diso.
Neste contexto, a directora xeral destaca que este curso se incorporaron dous novos centros e sostén que "moitos dos abandonos" están motivados por "certas desconfianzas" en canto ao uso da tecnoloxía por parte dalgunhas familias.
"Nós obviamente defendemos o contrario, cremos que o problema non está en empregar didácticamente ou pedagóxicamente un intrumento, un computador, unha tablet, un recurso dixital. O problema non está aí, o problema está na mala praxe ou no abuso de determinados tempos, aplicacións ou redes sociais", asevera.
NOVA LEI DE EDUCACIÓN DIXITAL E FUTURO DE E-DIXGAL
Pero, por que regular agora cuestións como a desconexión dixital ou o uso de pantallas nas aulas despois de anos traballando con programas como E-Dixgal? Judith Fernández enmarca a futura Lei de educación dixital nun momento no que "hai que protexer e hai que establecer uns marcos claros de traballo para todo o persoal docente".
"Todos nos atopamos un pouco os mesmos interrogantes e, desde logo, é moi destacable por parte da Consellería de Educación de Galicia que sexa a primeira en pór na mesa un texto legal que fai falta en todo o sistema educativo", engade.
Nesta liña, insiste en que "é unha necesidade dar certezas, dar seguridade e establecer un marco coherente para todos os profesionais que desenvolven o traballo dentro do sistema educativo de Galicia, pero tamén é necesario para a sociedade, para as familias e para o alumnado".
Con todo, fai fincapé en que o programa E-Dixgal é "perfectamente compatible" co modelo que a Consellería contempla nesta nova lei, "que recolle expresamente que se aposta por un modelo de ensino híbrido".
"Faise un recoñecemento explícito e favorable respecto ao emprego da tecnoloxía na aula, pero sempre con equilibrio, sempre baixo o principio de gradualidade, que implica que en cada etapa educativa hai que ter en conta como debe estar presente a tecnoloxía", subliña.
Finalmente, aclara que, no caso de E-Dixgal, os obxectivos seguen sendo os mesmos que cando se puxo en marcha a iniciativa, "contribuír á adquisición da competencia dixital por parte do alumnado".
"Esa competencia dixital hoxe en día é inherente ao dereito á educación, o cal está, non soamente presente ao longo de todos os currículos, senón que é, como digo, parte fundamental no século XXI do dereito á educación. Este programa, xunto con outros, persegue precisamente iso, facilitar ao alumno as vantaxes e as utilidades que a tecnoloxía pode achegar a un proceso de ensino", defende.
