O escritor, filólogo, docente e académico Xesús Alonso Montero faleceu este xoves en Vigo, a súa cidade natal, aos 97 anos de idade. Figura central na cultura e a literatura galega, foi membro numerario da Real Academia Galega desde 1993 e presidiu, ademais, a entidade entre os anos 2013 e 2017.
Titulado en 1953 pola Universidad Central de Madrid, doutorouse pola Universidade de Salamanca coa tese 'Lingua e estilo de Curros Enríquez na súa poesía galega', dirixida por José Luis Pensado. Exerceu a docencia no ensino medio e universitario e no ano 1991 gañou a cátedra de Literatura galega na Universidade de Santiago de Compostela.
Como investigador, foi un pioneiro no ámbito da sociolingüística aplicada ao caso galego. Ademais, o seu compromiso cívico e político nas filas do PCE desde 1962 custaríalle diversos episodios de represión durante a ditadura e determinaría a elección dalgunha das súas áreas de estudo predilectas, como as letras galegas e españolas durante a segunda república, a guerra civil, o franquismo e o exilio. Alonso Montero exerceu, ademais, como biógrafo, investigando a vida e a obra de numerosos autores como Luis Seoane, Lorenzo Varela, Curros Enríquez, Castelao, Celso Emilio Ferreiro, Neira Vilas, Leiras Pulpeiro, Luis Pimentel, Ben-Cho-Shey, Otero Pedrayo, Ánxel Fole, Ramón Piñeiro ou Rosalía de Castro.
Alonso Montero prestoulle ao longo da súa carreira unha especial atención á obra de poetas alófonos en lingua galega de distintas xeracións, como María Victoria Moreno ou Federico García Lorca, e levou a cabo tamén traballos sobre escritores de lingua castelá, catalá e portuguesa. A poesía popular de tradición oral foi outro dos seus campos de estudo, entre ela, a poesía medieval e dos séculos escuros. Ademais de como analista, cultivou as letras como ensaísta, narrador, poeta e dramaturgo, así como o escrito xornalístico.
A súa extensa obra é clave para coñecer e comprender a realidade idiomática e cultural galega das últimas décadas.
