Xoán Allegue: “Sempre entendemos o viño como parte da cultura e da orixe”

Xoán Allegue preside a cooperativa Bodegas Martín Códax, nada en 1985 e integrada por 600 familias, que xa é parte da idiosincrasia galega, da que decidiron beber, literalmente, desde o seu nacemento.

 A súa determinación por ser fieis á orixe e a creencia de que se traballa en común para gañar en común levaron a esta empresa, radicada na comarca do Salnés, a apostar por dar visibilidade a proxectos culturais como Os Xoves de Códax, os Premios Martín Códax da Música ou o Outono Códax Festival, cos que conseguiu destinar máis de 300.000 euros a iniciativas sociais. Esta actitude fíxolles merecedores do Premio Cultura Galega 2025 da Xunta.

 Que emoción define a recepción do Premio Cultura Galega 2025?

Satisfacción, por toda a masa social que compón Bodegas Martín Códax porque non o sentimos como un recoñecemento puntual senón como a unha traxectoria, na que sempre tivemos esa vontade de impulso pola nosa cultura. É un premio á coherencia a ao traballo ben feito. 

Son a primeira empresa en recibilo, deixa iso o listón alto?

 Pois si, a verdade. Somos a primeira empresa privada que recibe este recoñecemento que non ten no corazón do seu negocio a cultura, aínda que sempre entendemos o viño como parte da cultura, sen perder a orixe.

 Vendemos en máis de 60 países, somos embaixadores da nosa marca e da nosa cultura. É moi importante para nós proxectar ese orgullo pola nosa cultura.

Hai algún novo proxecto que vos ronde a cabeza?

 Non descartamos ningún proxecto sempre que sexa coherente co noso xeito de interpretar a cultura galega e o mundo do viño que é parte dela. Respectando sempre a nosa esencia.

Por que Martín Códax?

 A elección do nome foi xa unha declaración de principios. Era un xeito de entender o viño e era ousado facer unha bodega de viño branco. 

Os socios fundadores, nese atrevemento, decidiron defender a orixe dunha uva albariña apegada ao territorio e que mellor maneira de contalo que coa nosa cultura. Son segunda xeración, pero teño claro que foi un acerto.

“Entendemos a cultura non como algo accesorio, senón como algo propio”, por que?

 Porque somos galegos, temos a nosa base social aquí, non pensamos en deslocalizarnos. Temos que ensinar o que facemos con naturalidade desde a nosa perspectiva e eso representa unha vantaxe competitiva.

 Con este premio pensamos que tamén se recoñece a responsabilidade e a implicación.

 Hai moitos xeitos de medir unha empresa e nós pensamos que se debe medir pola pegada que ten na sociedade. Devolvemos, en parte, o que a sociedade nos da.

“Hai moito de honestidade e de ousadía na esencia atlántica. Somos francos, somos honestos e un pouco atrevidos”

Que é Galicia para vostedes?

 É a nosa casa. O Salnés é unha comarca moi dinámica que ten unha proxección mariñeira moi forte pero tamén agrícola.

 Eso é o que recolle a nosa empresa, somos persoas que vivimos neste entorno marabilloso, que é este país, Galicia, e intentamos trasladalo aos nosos viños.

Din que a cultura galega é parte do seu ADN, por que decidiron que fose así?

 Porque nacemos con iso, cando eses primeiros socios se xuntaron vían que tiñamos algo diferente, particular, que merecía ser contado e a partir de aí fomos medrando e autodescubríndonos dentro das particularidades de cada socio deste minifundismo galego e descubrindo que a cultura galega era o que nos definía a todos.

Que me diría dos proxectos solidarios que impulsan?

 Está moi de moda falar da RSC e nós levamos moito gañado porque xa nacemos con isto e para isto.

 Buscamos ser rendibles para repartir a riqueza e que un viticultor cobre un prezo digno, que os traballadores da bodega cobren uns salarios dignos. E moita da nosa riqueza é colaborar neses proxectos.

 Somos unha sociedade diversa, con moitísimas cousas nas que merece a pena poñer o foco e esa labor social sempre nos pareceu moi importante.

 Estamos orientados ao benestar das persoas e impulsar proxectos solidarios nos pareceu o máis coherente.

Que valores priman cando deciden apostar por un proxecto solidario?

 A colaboración. Que sexan proxectos colaborativos.

Os proxectos culturais de Martín Códax dan unha proxección a Galicia, que gañan vostedes?

 Recoñecernos e seguir sendo recoñecibles. Non se reduce a unha cifra de retorno. Temos alma e eses proxectos nos axudan a visualizala e a non perder o horizonte. O máis importante é ser fieis a nós mesmos.

Empregan moito as palabras esencia e atlántica, cal é para vostedes a esencia atlántica?

 Hai moito de honestidade e de ousadía na esencia atlántica. Somos francos, somos honestos e un pouco atrevidos.

Que se sente na vendima?

 Como viticultor é o momento do ano que máis me gusta, a recollida da colleita. Gózoa todos os anos, é un momento espectacular, de moita felicidade.

 Hai catro palabras coas que se recoñecen. Dígame, con outra, que lle evoca cada unha: viño, idioma, memoria e creación.

 Cultura, Galicia, viva e atrevemento. É o que somos, hai veces que as cousas non son diferentes do que parecen.

 Detrás dunha botella de Martín Códax hai verdade. Somos viticultores e somos capaces de expresalo no viño e que a xente nos entenda, iso é unha fortuna.